يرى معه ان الملك للّه وحده لا شريك له و أن ليس اليه من الامر شئى حتى يخاف فوته او يحزن لفقده » . « 1 » نه فلك راست ميسّر نه ملك را حاصل * آن‌كه در سر سويداى بنى آدم از اوست مؤلفه‌هاى اصلى ولايت عبارتند از : 1 . رابطه با معبود 2 . سير و سلوك بنده به سوى پروردگار و حق تا مقام فناى در خدا 3 . مقام قرب الهى 4 . مقام تمكين . « 2 » حضرت امام خمينى رضى اللّه عنه نيز ضمن سفر سوم در مقام بيان اسفار اربعه مىفرمايد : « الثالث هو التّرقى الى عين الجمع و الحضرة الأحديه و هو مقام قاب قوسين ما بقيت الاثنينيّة ، فاذا ارتفعت ( الاثنينيّة ) فهو مقام ( أو ادنى ) و نهاية الولايه » « 3 » و در فرازى ديگر مىنويسند : « هذه الخلافه . . . هى حقيقة الولايه ، فانّ الولاية هى القرب المحبوبية او التّصرف او الربوبية او النيابة » « 4 » و در جايى ديگر مىآورده‌اند : « . . . لانّهم ( أى الأولياء المحمّدىّ ) وسائط بين الحق و الخلق ، و روابط بين الحضرة الوحدة المحضّة و الكثرة التفصيلية » « 5 » بنابراين ولايت و قرب و فناء در حق به واقع همان مقام انسان كامل و حقيقت محمّدى است كه در تمام حضرات سارى و جارى است « 6 » كه اهل معرفت گفته‌اند :

--> ( 1 ) . همان ، ص 90 . ( 2 ) . « تمكين عبارت است از دوام كشف حقيقت به سبب استقرار قلب در محل قرب » ( مصباح الهدايه و مفتاح الكفايه علامه همائى ، ص 145 ، چاپ سوم ، 67 ، نشر الهادى ) . ( 3 ) . مصباح الهدايه الى الخلاقه و الولايه ، ص 134 . ( 4 ) . همان ، ص 36 . ( 5 ) . همان ، ص 78 . ( 6 ) . حضرات خمس يا عوالم كليه الهيه عبارتند از :